De dag voor de Internationale Dag van Verzet tegen Armoede 2026 nodigen STA-AN, SAAMO, Curieus en Arenberg je uit om samen met mensen in armoede naar de wereld te kijken door hun ogen. We organiseren een inspiratiedag vol verhalen, workshops, ontmoetingen en gesprekken.

Je hoort hoe armoede echt voelt en wat het met mensen doet. De eerlijke verhalen tonen niet alleen de harde realiteit, maar ook de kracht en de hoop die mensen in armoede drijft. We koppelen persoonlijke verhalen aan relevante maatschappelijke inzichten. Zo leer je anders kijken naar armoede, vooroordelen doorbreken en zie je nieuwe kansen om samen iets te veranderen.

Na deze dag stap je buiten met een andere bril op – want wie anders kijkt, ziet ook andere oplossingen. 

Programma

Expo Brillenwinkel Gans Anders // Curieus x STA-AN x SAAMO

Stap binnen bij Gans Anders, een auditieve en interactieve brillenwinkel waar je naar buiten wandelt met een vernieuwde blik op de wereld. Je wandelt binnen en wordt verwelkomd door ons eigen Gans Anders personeel. Elk montuur heeft een uniek verhaal, ingesproken door onze eigen mensen die vertellen over de harde realiteit van armoede, maar ook over de hoop en kracht die ze op hun weg gevoeld en gezien hebben. De Antwerpse Gans Anders probeert samen met jou vooroordelen te doorbreken om zo tot nieuwe oplossingen en zachtheid te komen. Wees welkom.

Fototentoonstelling Armoede anders bekeken // SAAMO

Voor de fototentoonstelling ‘Armoede anders bekeken’ gingen drie vrijwilligers uit drie verschillende buurtwerkingen de uitdaging aan om hun kijk op armoede vast te leggen in beeld. Met een camera trokken zij op pad om verhalen te vertellen die vaak onzichtbaar blijven.

Onder begeleiding van Linx+ leerden de deelnemers werken met een digitaal fototoestel. Voor sommigen was dat een eerste kennismaking met fotografie. Het resultaat is een beklijvende tentoonstelling. Laat je raken door de foto's, ontdek de verhalen achter de beelden en kijk mee door de lens van mensen die armoede een gezicht geven.

Sessie 1

Lezing // Zichtbaar Onzichtbaar; onderzoek naar bedelen. // Curieus

Pascal Debruyne, Mieke Schrooten en Harm Deleu deden onderzoek naar bedelen en schreven het boek Zichtbaar Onzichtbaar. Tijdens deze dag zal Pascal Debruyne een uiteenzetting geven van het onderzoek.

Bedelen: we zien het dagelijks in onze steden, maar begrijpen we het echt? Zichtbaar onzichtbaar nodigt je uit om voorbij clichés te kijken en de complexe realiteit van mensen die bedelen te ontdekken. Dit boek onthult de verborgen werelden van zorg, veerkracht en uitsluiting achter het kartonnen bordje en de afwezige blik. Wie zijn de mensen op de straathoeken in onze steden? Welke keuzes – of het gebrek daaraan – bepalen hun leven?

Naast de lokale realiteit zoomt dit boek in op hoe sommigen verbonden zijn met familieleden over grenzen heen, en hoe sociaal werkers samen met hen een weg zoeken doorheen regelgeving, onzekerheid en hoop. Met scherpe analyses, indringende verhalen en diverse perspectieven – van sociaal werkers tot beleidsmakers, van gezinnen tot politie – legt Zichtbaar onzichtbaar de mechanismen bloot die bedelen tot een hardnekkig en controversieel fenomeen maken. Want pas als we die echt zien, kunnen we samen nadenken over solidariteit, rechtvaardigheid en bestaansrecht in de publieke ruimte.

Salongesprek // Is sociale bijstand nog het laatste vangnet? // SAAMO

"Een samenleving wordt niet beoordeeld op de kwaliteit van haar laatste vangnet, maar op haar vermogen om te voorkomen dat mensen er doorheen vallen.” - Coalitie Humaan OCMW-beleid

De organieke wet van 1976 gaf OCMW’s een unieke opdracht: iedereen de kans geven om een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. Daarbij keek men naar de sociale bijstand als laatste vangnet binnen onze samenleving. Vijftig jaar later rijst de vraag of we er nog steeds in slagen die opdracht te realiseren.

Aan de hand van praktijkervaringen, uitwisseling en gesprek kijken we samen naar de uitdagingen voor het OCMW in de strijd tegen armoede.

Salongesprek // Beperking van werkloosheidsuitkering in de tijd: het verhaal van de werkzoekenden // SAAMO

Volgens VRT NWS vond bijna 1 op de 10 langdurig werkzoekenden die in de eerste drie maanden van 2026 hun recht op werkloosheidsuitkering verloor, inmiddels opnieuw werk.

Maar wat vertellen deze cijfers ons echt? Voor enkelen vormde de nieuwe regelgeving een stap richting werk, voor vele anderen bracht het vooral extra onzekerheid, financiële druk en nieuwe drempels.

We kijken voorbij de statistieken en brengen het verhaal achter de cijfers. Wat betekent deze hervorming voor de betrokkenen? Welke gevolgen ervaren zij? En wat nemen we hieruit mee voor beleid en praktijk?

Workshop // 8 sleutels van verbinding // Open Huis

Eenzaamheid is een breed ervaren gevoel. Als dit lang aansleept heeft het ernstige gevolgen. Vaak weten we niet goed hoe, en wat we kunnen doen. Toch kunnen we vanuit ervaringskennis veel leren over wat werkt. Ontdek de 8 sleutels van verbinding, een kader dat je machteloosheid vermindert om in ruil je een waaier aan acties te bieden die toepasbaar zijn in situaties van langdurige eenzaamheid. PSC Open Huis. 

Sessie 2

Salongesprek // Rasit Elibol & Alexander Deprez - Klassenongelijkheid, hoe werkt armoede door? // Curieus

Als we praten over kansenongelijkheid, gaat het vaak over gender, religie, etnische achtergrond. Maar welke rol speelt klasse eigenlijk in de huidige samenleving? Hierover gaan we in gesprek met Rasit Elibol, redacteur bij de Groene Amsterdammer en schrijver van het boek 'Vuistslagen' en met ‘Prins Albert’ auteur Alexander Deprez. Beide onderzoeken in hun werk thema’s als armoede, sociale mobiliteit, ongelijkheid en de impact die dit heeft op je volwassen leven. Schrijver Deniza Miftari gaat met hen in gesprek.

Hun boeken werden tevens getipt door Tim ‘s Jongers in De Correspondent : “Zelden lees ik boeken waarin ik me herken. Maar nu, op drie maanden tijd, las ik twee boeken die serieus binnenkwamen. Twee boeken die openhartig, moedig en rauw de doffe ellende van een jeugdig leven in armoede blootleggen. Niet voor gevoelige lezers.”

Salongesprek // Kansen benutten begint bij luisteren naar jongeren // SAAMO

"Kansen zijn pas echte kansen als je ze ook kan benutten." – Jongere

Een groep jongeren van SAAMO Samen op straat komen hun ervaringen delen. Ze vertellen wat zij van het woord ‘armoede’ vinden en hoe hun dromen botsen met het opgroeien in een gezin met een klein budget. Aan de hand van vijf vragen gaan ze in gesprek met de deelnemers: sociale professionals en toekomstige professionals. In een open gesprek zoeken we manieren om iedereen te begrijpen en kansen te geven.

Salongesprek // De kracht van warme plekken // Kauwenberg

Sommige dingen vallen niet uit te leggen, toch niet in cijfers, of tastbare resultaten.

Deze vorming gaat over verhalen van mensen, over miserie maar vooral ook over hoop, kantelmomenten of houvast. Het vinden van een plek waar je thuis kan komen, en ook de ruimte om ongedwongen te kunnen 'zijn'. 'Als een stukje licht van de vuurtoren in je zak, iets dat licht geeft voor in de mist'.µ

Audiowandeling // Onzichtbaar Antwerpen // Filet Divers

Stap in de wereld van mensen zonder wettig verblijf in Antwerpen en laat je meenemen op een aangrijpende audiowandeling die je blik op de stad voorgoed zal veranderen. Achter de levendige straten en historische gevels schuilen de onvertelde verhalen van mensen die dagelijks in de schaduw leven. Met deze unieke audiotour krijg je de kans om door hun ogen te kijken, hun uitdagingen te begrijpen en hun dromen te horen. Samen kijken we met nieuwe ogen naar iets zeer bekend en zo wordt het onzichtbare zichtbaar. 

We willen vanuit een niet politiek standpunt echte verhalen delen en menselijkheid brengen in dit maatschappelijk debat.

*Neem zeker oortjes of je hoofdtelefoon mee

Sessie 3

Film // Home street home // Betonne Jeugd

Home Street Home is een aangrijpende film van Sinan Tabanli en Betonne Jeugd die de complexe realiteit van dak- en thuisloosheid op een eerlijke en menselijke manier in beeld brengt. Aan de hand van vier verschillende verhaallijnen laat de film zien dat iedereen, ongeacht leeftijd of achtergrond, in een kwetsbare woonsituatie terecht kan komen. De keuze om amateuracteurs, van wie sommigen zelf ervaring hebben met dak- en thuisloosheid, in de film te laten meespelen, maakt de verhalen extra geloofwaardig. Daarnaast toont de film hoe factoren zoals huiselijk geweld, armoede, digitalisering en een gebrek aan ondersteuning elkaar kunnen versterken. Door het open einde en de symbolische filmische keuzes, zoals het zwart-witbeeld en de slak, zet Home Street Home de kijker aan om na te denken over de structurele oorzaken van dak- en thuisloosheid. De film is daardoor niet alleen een meeslepend verhaal, maar ook een krachtige oproep tot meer begrip, solidariteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid. 

Workshop // Meet me in the Mxddle // Filet Divers

“Afbraak van grondrechten in de strijd tegen migratie? 

‘Meet me in the Mxddle’ is een vormingstool ontworpen vanuit Sta-An om op een heldere manier de complexiteit van het leven in armoede bij mensen met een migratieachtergrond visueel en begrijpelijk te maken. 

In deze interactieve infosessie maken we duidelijk hoe de combinatie van armoede en migratie extra uitdagingen, drempels, maar ook kansen met zich meebrengt. Voor de dag van verzet focussen we, samen met mensen die leven in armoede met migratieachtergrond, op hoe grondrechten vandaag voor hen meer onder druk komen te staan.”

Salongesprek // SAAMOLINA – een reusachtige campagne voor het recht op wonen // SAAMO

Wonen is een grondrecht, maar voor veel mensen staat dat recht onder druk. De ervaringskennis van mensen met woonproblemen is essentieel voor een rechtvaardig woonbeleid. SAAMO brengt deze mensen samen in woonbonden. Maar hoe laat je hun gemeenschappelijke stemmen klinken met maatschappelijke impact?

Tijdens deze workshop geeft het project Wonen van SAAMO uitleg over de reus SAAMOLINA. Aan de hand van concrete voorbeelden vertellen ze hoe ervaringskennis kan uitgroeien tot een gedeeld verhaal dat mensen verbindt, eigenaarschap stimuleert, zichtbaar wordt in de publieke ruimte en bijdraagt aan een sociaal inclusiever woonbeleid.

Workshop // Spel Samen Solidair // SAAMO

Met het spel Samen Solidair beleef je sociale zekerheid van binnenuit. Geen theorie, maar ervaring. Je legt een parcours af van start tot pensioen. Onderweg kom je situaties tegen die iedereen kunnen overkomen: ziekte, werkloosheid, een arbeidsongeval, gezinsuitbreiding, vakantie, pensioen...

Het spel maakt zichtbaar hoe solidariteit werkt: iedereen draagt bij en wie pech heeft, wordt geholpen. Maar niet iedereen eindigt gelijk. En precies daar begint het gesprek. Speel het spel samen met enkele vrijwilligers van SAAMO. Het ontwerp en begeleiding is van Linx+.